Dalende besteding aan voeding remt innovatie
Sinds de introductie van het Unilever merk Adez, alweer ruim 'n jaar geleden, is er geen echt grote merkintroductie meer geweest. Hoe komt dat, terwijl iedereen weet dat alleen innovaties voor groei kunnen zorgen en alleen 'n aanpassing in smaak of verpakking weinig opzienbarend is.
Na de prijzenslag, die in feite over is, ook al beweren velen het tegendeel, zou er toch meer ruimte moeten zijn. Helaas zijn we toch echte koopjesjagers en vinden we hoog kwalitatieve voeding blijkbaar niet zo belangrijk, want de Nederlandse consument heeft slechts 12,6 procent van zijn inkomen aan voedings- en genotmiddelen over, waarmee we tot de EU landen behoren die relatief weinig uitgeven. Gemiddeld geeft de EU-consument 19,4 procent uit aan voeding (inclusief alcohol). Alleen in Zweden, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk wordt minder besteed. In de voormalige Oostblok-landen, zoals Roemenië, Letland, Litouwen en Bulgarije legt voeding een groter beslag op het huishoudbudget. In Roemenië neemt het zelfs de helft in. Huisvesting is de grootste post. Nederland ligt hier met een percentage van 32 procent net iets onder het EU-gemiddelde.
Dat de bestedingen verder gaan dalen omdat alles de komende jaren duurder zal worden, althans volgens Robeco, is niet meer tegen te houden. Niet alleen de snel oplopende olieprijs stuwt de inflatie, ook de prijzen van levensmiddelen als graan en rijst hebben een opdrijvend effect. De voedselprijsinflatie is in mei wederom omhoog geschoten. Klanten betalen in de supermarkt zo'n 6,3 procent meer voor hun boodschappen dan in dezelfde maand in 2007. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Voedingsmiddelen en non-alcoholische dranken waren in mei 6,3 procent duurder dan een jaar eerder. Voor voeding is dit de sterkste prijsstijging sinds februari 2002. Vooral de prijzen van verse groenten lagen in mei een stuk hoger dan een jaar eerder (+8,0 procent). De totale inflatie stijgt eveneens. De geldontwaarding van 2,3 procent is de sterkste sinds maart 2003.
Door de sterk stijgende grondstofkosten voor levensmiddelen moeten fabrikanten hun prijzen wel verhogen. Supermarkten zien zich hierdoor genoodzaakt de prijzen naar boven bij te stellen. Begin april claimden onder meer Albert Heijn en Plus een prijzenoorlog te ontketenen, maar daar heeft de consument aan de kassa weinig van gemerkt. Alleen al voor graan, boter, kaas, melkpoeder en oliezaden zullen de prijzen de komende tien jaar gemiddeld meer dan 50 procent hoger zijn dan het gemiddelde in de afgelopen tien jaar. Voor plantaardige oliën bedraagt de stijging zo'n 80 procent. Voor rijst, een belangrijke voedingsbron in Azië en Afrika, moet volgens de onderzoekers rekening worden gehouden met prijzen die ongeveer 30 procent zijn dan de afgelopen tien jaar. De FAO en de OESO voorspellen ook sterke schommelingen in de prijzen. Dit komt doordat voorraden waarschijnlijk niet meer kunnen worden aangevuld en de vraag niet zal dalen als de prijzen sterk stijgen, omdat de inkomens van consumenten hier minder gevoelig voor zijn. Ook klimaatverandering en speculanten op de agrarische beurzen kunnen voor een grillig verloop van de prijzen zorgen.
De verschillen tussen de Europese landen zijn groot. Het voedselpakket werd in Bulgarije in een jaar tijd 25,4 procent duurder, terwijl Portugezen gemiddeld 3,2 procent meer moesten betalen. Nederland zit met een stijging van 5,4 procent aan de onderkant.De zuivelproducten stijgen vooral in Oost-Europa in prijs. In Estland werd dit deel van het voedsel in een jaar tijd 35,4 procent duurder. Ook in Letland en Slovenië steeg de zuivelprijs met meer dan 30 procent. In Duitsland (21,6) en Ierland (22,2) zijn ook forse prijsstijgingen van zuivel vastgesteld. In Nederland werd zuivel 16,4 procent duurder.
De broodprijs steeg in Bulgarije met 38,4 procent het snelst. In Nederland was de prijsstijging voor broodprijs met 6,3 procent het laagst in Europa. Bij de groenteprijzen zijn de verschillen het grootst: terwijl de prijzen in Roemenië 22,7 procent stegen, daalden de prijzen 17,3 procent in Tsjechië. Nederland zat met een stijging van 0,7 procent in de middenmoot.
Deze hele ontwikkeling zal er voor zorgen dat de huismerken verder zullen groeien en dat ons voedingspatroon zich aan de situatie aan zal gaan passen. Maar toch verwacht ik dat er over 'n jaar of 3 weer een stabiele situatie zal ontstaan. Innovatie mag hierdoor echter niet achterblijven, maar moet wel beter worden. Liever minder introducties die goed worden opgepakt dan veel introducties met 'n klein kansje. Dan maar even wat minder. Minder maar wel beter zogezegd.
