Globrands geeft het Gooi wat van zijn mannelijkheid terug
Het is altijd even wennen als een vertrouwde naam bij een fusie wordt vervangen door een nieuwe. Vooral als de nieuwe naam naar je roots moet verwijzen.
Dat werd nog eens duidelijk bij Tergooi Ziekenhuizen, de versmelting van Gooi Noord en Ziekenhuis Hilversum. Er kwam bezwaar uit een hoek waar nota bene Globrands zichzelf graag toe rekent: de herders van de Nederlandse taal.
In het online gastenboek van Tergooi schrijft bijvoorbeeld de heer / mevrouw De Vrien: “Dit kan echt niet. ‘Ter’ is een samentrekking van ’te’ en ’der’, en die gebruik je alleen bij vrouwelijke woorden zoals ’gelegenheid’. Je zegt dan ’ter gelegenheid’. Maar het Gooi is onzijdig. Dan zou het dus ’Tengooi’ moeten worden.”
Klopt, vinden wij, ook al gebruik je ‘ter’ ook bij mannelijke woorden, zoals ‘schelling’, dus eigenlijk alle woorden waarvan het lidwoord ‘de’ is. Maar toch, wij vonden dat ‘Tergooi’ intuïtief beter klonk dan ‘Tengooi’.
Dat dat niet alleen maar een onbestemd gevoel was, bleek toen we in het Etymologisch Woordenboek van Het Spectrum keken. ‘Gooi’ is afgeleid van het mannelijke ‘Gouw’, wat ‘landschap, streek’ betekent. Je ziet het woorddeel ook terug in namen als ‘Henegouwen’, ‘Oostergoo’ en ‘Wolvega’.
Het Gooi heette dus ooit de Gouw. Reden genoeg om te stellen dat Tergooi prima als oude, authentiek Nederlandse aanduiding had kunnen bestaan. (Dat hij tóch bedacht is, is nu eenmaal een gegeven.)
Maar het belangrijkste is dat taal in wezen veranderlijk is en zich niet in blijvende wetten laat vangen. Het feit dat ‘het’ Gooi ooit vanzelf onzijdig is geworden, bewijst dat. De taal is een levend werktuig dat zich aanpast aan de praktijk van alledag en steeds wordt verrijkt met nieuwe ideeën.
